Waarom niet ieder SEO-cijfer een KPI is
Bij zoekmachineoptimalisatie kun je veel verschillende gegevens verzamelen. Denk aan vertoningen, klikken, gemiddelde posities, bezochte pagina’s en uitgevoerde acties. Deze cijfers beschrijven elk een ander onderdeel van de websiteprestaties. Niet ieder beschikbaar cijfer hoeft echter een centrale plaats te krijgen in de rapportage. Een kritieke prestatie-indicator, vaak aangeduid als KPI, wordt gekozen omdat deze inzicht geeft in de voortgang richting een vastgesteld doel.
Een informatieve website kan bijvoorbeeld willen dat bezoekers een passende handleiding vinden en gebruiken. Een dienstverlener wil misschien vooral relevante contactaanvragen ontvangen. Voor een webwinkel kan de bijdrage van zoekverkeer aan de verkoop belangrijk zijn. Hoewel al deze websites kunnen kijken naar zoekklikken, verschilt de betekenis van die klikken per organisatie.
Bepaal daarom eerst welke uitkomst de website moet ondersteunen. Leg vervolgens vast welke gegevens een betrouwbaar beeld geven van die uitkomst. Gebruik aanvullende cijfers om te onderzoeken waarom de ontwikkeling positief of negatief is. Zo ontstaat een rapport dat niet alleen laat zien wat is veranderd, maar ook helpt bepalen welke volgende stap zinvol kan zijn.
Stel doelen vast die aansluiten op je website
Begin met een overzicht van de belangrijkste functies van je website. Beschrijf welke bezoekers je wilt bereiken, welke informatie zij nodig hebben en welke handelingen zij op de website kunnen uitvoeren. Maak daarbij onderscheid tussen algemene zichtbaarheid en concrete resultaten. Een nieuwe website heeft misschien eerst behoefte aan meer bereik binnen relevante onderwerpen, terwijl een gevestigde dienstensite vooral de kwaliteit van aanvragen wil verbeteren.
Formuleer een doel zo dat later kan worden beoordeeld of er vooruitgang is geboekt. Een opdracht om hoger te komen in Google is bijvoorbeeld weinig specifiek als niet bekend is welke pagina’s, onderwerpen of zoekvragen van belang zijn. Een doel om meer relevante aanvragen te ontvangen via bepaalde dienstencategorieën is beter af te bakenen. Controleer wel of de aanvragen op een passende manier gemeten kunnen worden.
Houd bij het bepalen van doelen rekening met de invloed die SEO werkelijk heeft. De beschikbaarheid van producten, tarieven, dienstverlening en de werking van verkoopprocessen kunnen eveneens invloed hebben op de uiteindelijke resultaten. Een verandering in omzet is daarom niet automatisch toe te schrijven aan een aanpassing van de zoekmachineoptimalisatie.
Leg de verwachtingen vast voor een afgesproken periode. Gebruik historische gegevens en de mogelijkheden van de website als uitgangspunt in plaats van een willekeurige groeibelofte. Een doel moet richting geven aan verbeteringen zonder dat een team wordt gedwongen om betekenisloze cijfers op te voeren.
Meet vertoningen, klikken en klikratio in hun context
Een vertoning geeft volgens de meetregels van een zoekplatform aan dat een vermelding is weergegeven of in aanmerking komt als vertoning. Een klik beschrijft een geregistreerde interactie waarmee iemand vanuit dat platform naar een bestemming gaat. Controleer de precieze definities van de gebruikte rapportage, omdat verschillende resultaattypen en systemen niet noodzakelijk dezelfde regels hebben.
De klikratio wordt doorgaans berekend door het aantal klikken te delen door het aantal vertoningen. Stel dat een fictieve pagina in een periode duizend vertoningen en veertig geregistreerde klikken heeft. De klikratio is dan vier procent. Wanneer de pagina later voor veel nieuwe zoekvragen wordt weergegeven, kunnen zowel het aantal klikken als het aantal vertoningen stijgen terwijl de ratio daalt. Dat hoeft niet te betekenen dat de pagina slechter functioneert.
Bekijk daarom eerst welke zoekvragen, apparaten en bestemmingen bijdragen aan het verschil. Een algemene zoekopdracht kan een andere klikratio hebben dan een zoekopdracht naar de naam van een organisatie. Ook de samenstelling van zoekresultaten kan veranderen. Vergelijk waar mogelijk gegevens van overeenkomstige groepen en perioden.
Gebruik de klikratio als aanwijzing voor nader onderzoek. Controleer of de titel en omschrijving de werkelijke inhoud herkenbaar maken, en beoordeel of de pagina bij de zoekvraag past. Een wijziging aan metadata kan het proberen waard zijn, maar biedt geen garantie dat de gemeten verhouding zal verbeteren. De handleiding over SEO-titels en meta descriptions behandelt de inhoudelijke aanpak.
Interpreteer gemiddelde posities en zoekwoordgroepen zorgvuldig
Positiegegevens kunnen helpen onderzoeken hoe pagina’s binnen een zoekomgeving presteren. De gemiddelde positie die een rapport toont, is echter geen vaste plaats die iedere gebruiker op ieder moment ziet. De uitkomst kan onder meer samenhangen met verschillende zoekvragen, locaties, perioden en resultaattypen. Een gemiddelde over een grote groep zoekopdrachten kan daardoor belangrijke verschillen verbergen.
Gebruik een indeling naar relevante onderwerpen. Een kennisplatform kan bijvoorbeeld zoekvragen over technische SEO, lokale SEO en webshops afzonderlijk bekijken. Een dienstverlener kan categorieën maken op basis van werkelijke diensten. Zorg dat iedere groep een duidelijke functie heeft en leg vast welke gegevens bij de groep worden gerekend.
Kijk ook naar de bestemmingspagina’s die voor een onderwerp verschijnen. Een gewijzigde gemiddelde positie kan worden veroorzaakt doordat een andere pagina voor een deel van de zoekvragen zichtbaar wordt. Onderzoek of die bestemming daadwerkelijk aansluit op de informatiebehoefte. Het is niet altijd wenselijk dat precies dezelfde pagina voor alle gerelateerde termen verschijnt.
Bekijk rangschikkingsgegevens samen met klikken en relevante websiteacties. Een stijging in positie voor een zoekvraag die weinig met het eigen aanbod te maken heeft, is mogelijk minder waardevol dan een kleine verbetering voor een onderwerp dat passende bezoekers bereikt. Geef prioriteit aan groepen waarvan de inhoudelijke relatie met de website duidelijk is.
Maak technische indicatoren onderdeel van kwaliteitsbewaking
Niet alle KPI’s hoeven rechtstreeks over verkeer of verkoop te gaan. Een website met veel openbare pagina’s kan bijvoorbeeld bijhouden welk deel van de gewenste bestemmingen de verwachte HTTP-status teruggeeft. Ook het aantal onverwachte uitsluitingssignalen, foutieve canonicals of onbereikbare interne links kan relevant zijn voor de technische kwaliteit.
Definieer eerst welke URL’s in de controle meetellen. Wanneer een lijst zowel openbare artikelen als oude omgeleide adressen bevat, geeft het percentage successtatussen zonder verdere uitleg geen betrouwbaar beeld. Een omleiding kan voor een verouderd adres juist de gewenste respons zijn. Beoordeel afwijkingen ten opzichte van de verwachte status per URL-type.
Maak onderscheid tussen technische aanwijzingen en de feitelijke opname van een document in een zoekindex. Een pagina zonder zichtbare indexeringsblokkade is niet automatisch geïndexeerd. Gebruik beschikbare indexeringsrapporten naast technische controles en leg uit welke gegevens rechtstreeks zijn waargenomen.
Voor een praktisch kwaliteitsrapport kun je de website in belangrijke templates verdelen en per template enkele representatieve controles uitvoeren. Gebruik de gids over een SEO-audit uitvoeren om deze werkwijze te organiseren. Maak een waarschuwing inzichtelijk door voorbeelden van getroffen pagina’s te tonen. Alleen een totaal aantal gevonden fouten is doorgaans onvoldoende om een gerichte technische verbetering uit te voeren.
Meet relevante vervolgacties zonder cijfers door elkaar te halen
Een bezoek vanuit een zoekmachine krijgt meer betekenis wanneer duidelijk is welke uitkomst op de website wordt nagestreefd. Voorbeelden zijn een succesvol verzonden contactformulier, het afronden van een bestelling of het gebruik van een gratis hulpmiddel. Kies acties die daadwerkelijk overeenkomen met de functie van de website. Een klik op een formulierknop is niet noodzakelijk hetzelfde als een geslaagde inzending.
Controleer de implementatie van de meting. Zorg dat dezelfde actie niet onbedoeld meermaals wordt geregistreerd wanneer iemand een pagina opnieuw opent. Leg vast of een rapport acties, gebruikers, sessies of andere meeteenheden telt. Gebruik een passende noemer wanneer je een verhouding berekent. Het aantal geregistreerde gebeurtenissen delen door het aantal sessies levert niet automatisch het aandeel sessies met een gebeurtenis op.
Houd verschillende verkeersbronnen herkenbaar. Een organisatie kan organische zoekresultaten, betaalde campagnes en verwijzingen afzonderlijk willen onderzoeken. Controleer de gebruikte toewijzingsregels en vermeld belangrijke beperkingen. De gids over AI-verwijzingsverkeer meten beschrijft waarom niet alle herkomstinformatie in websiteanalyses beschikbaar hoeft te zijn.
Respecteer de privacy van bezoekers. Verzamel niet meer gegevens dan nodig zijn voor het vastgestelde doel en beoordeel welke toestemming en instellingen van toepassing zijn. Voorkom dat vertrouwelijke formulierinhoud wordt doorgestuurd als onderdeel van algemene analysegegevens.
Bouw een vergelijkbaar maandrapport met duidelijke conclusies
Kies een vaste rapportageperiode en gebruik zoveel mogelijk dezelfde definities en selecties. Vergelijk de uitkomsten met een eerdere passende periode en houd rekening met seizoensverschillen. Bij een klein aantal waarnemingen kunnen percentages sterk veranderen door slechts enkele gebeurtenissen. Vermeld daarom de onderliggende aantallen wanneer die nodig zijn om een ontwikkeling te begrijpen.
Geef bij ieder belangrijk cijfer aan wat het meet, welke verandering is opgetreden en welke mogelijke verklaring nader onderzoek verdient. Maak onderscheid tussen een waargenomen afwijking en een bewezen oorzaak. Een daling na een templatewijziging is bijvoorbeeld reden voor controle, maar niet voldoende bewijs dat die aanpassing de volledige daling verklaart.
Sluit de rapportage af met concrete acties. Geef aan welke pagina’s of processen moeten worden onderzocht, wie verantwoordelijk is en hoe later wordt vastgesteld of de verbetering is uitgevoerd. Voeg niet steeds nieuwe KPI’s toe wanneer de bestaande gegevens de belangrijkste vraag al beantwoorden.
Beoordeel periodiek of de gekozen indicatoren nog passen bij het doel van de website. Wanneer een nieuw onderdeel wordt geïntroduceerd of de organisatie haar aanbod verandert, kunnen andere uitkomsten belangrijker worden. Een betrouwbaar SEO-rapport blijft overzichtelijk, maakt zijn beperkingen duidelijk en ondersteunt beslissingen die gericht zijn op de werkelijke kwaliteit en werking van de website.
Direct toepassen
SEO-check
Controleer de belangrijkste HTML-signalen van één openbare pagina.
Start SEO-check →Verder lezen in dit onderwerp
SEO-audit uitvoeren: compleet stappenplan voor je website →
Zoekwoordkannibalisatie onderzoeken en oplossen: complete gids →