SEOInformatie.nl

Home / XML-sitemap maken: volledige uitleg en controle

XML-sitemap maken: volledige uitleg en controle

Maak een correcte XML-sitemap, selecteer de juiste URL’s en controleer sitemapindexen, lastmod en veelvoorkomende fouten.

Technische SEO

1.329 woorden · circa 7 minuten leestijd

Wat is een XML-sitemap precies?

Een XML-sitemap is een machineleesbaar overzicht van adressen die een websitebeheerder aan zoekmachines wil presenteren. Het bestand beschrijft welke pagina’s bij het openbare aanbod horen en kan aanvullende informatie bevatten, zoals het moment waarop een pagina inhoudelijk is aangepast. Voor bezoekers is een sitemap niet hetzelfde als een normaal menu. Het document is vooral bedoeld voor software die websites ontdekt en verwerkt.

Het bestaan van een sitemap geeft geen garantie dat alle opgenomen pagina’s worden geïndexeerd. Het is een manier om belangrijke adressen aan te wijzen. Zoekmachines beoordelen ook de bereikbaarheid, inhoud en andere signalen van die adressen. Wanneer een website een groot aantal pagina’s heeft of regelmatig nieuwe informatie publiceert, helpt een consistente sitemap om het gewenste aanbod duidelijker te maken.

Een kleine website kan vaak volledig via interne links worden ontdekt. Toch is een sitemap ook daar nuttig als controlebestand: je kunt een lijst met gewenste pagina’s vergelijken met wat de webserver werkelijk aanbiedt. Die vergelijking vormt een goed onderdeel van onderhoud en migraties.

Welke pagina’s horen in de sitemap?

Begin niet met het automatisch verzamelen van iedere URL die je server kan teruggeven. Bepaal eerst welke pagina’s je als zelfstandige zoekbestemming wilt aanbieden. Neem bijvoorbeeld de homepage, inhoudelijke categorieën, dienstenpagina’s en gepubliceerde artikelen op. Bij webshops kunnen daar relevante productpagina’s bij komen. Geef elke pagina de definitieve voorkeurs-URL, zodat het bestand overeenkomt met je canonical-beleid.

Interne zoekresultaten, concepten, toegangsschermen, tijdelijke filtercombinaties en winkelmandjes hebben doorgaans een andere functie. Het is meestal niet zinvol om zulke adressen als zelfstandige zoekbestemming te presenteren. Hetzelfde geldt voor URL’s die al permanent naar een andere pagina verwijzen. Wanneer een artikel is samengevoegd met een opvolger, neem je de opvolger op in plaats van beide adressen.

Maak bij twijfel per paginatype een expliciete keuze. Een gefilterde categorie met een duidelijke zelfstandige zoekvraag kan bijvoorbeeld waardevol zijn, terwijl een willekeurige sorteerparameter geen afzonderlijke inhoud oplevert. Baseer je selectie op de werkelijke functie van de pagina.

Hoe bouw je een geldige XML-structuur?

Een gewone sitemap heeft een XML-document met een urlset als hoofdelement. Binnen die structuur staat per pagina een url-element, met daarin ten minste een loc-element dat het volledige adres bevat. Gebruik de standaardnamespace van het sitemapprotocol. Dit maakt voor verwerkende software duidelijk welke betekenis de elementen hebben.

Schrijf adressen in absolute vorm, dus inclusief https en de juiste hostnaam. Maak onderscheid tussen URL-encoding en XML-escaping: een ampersand in een querystring moet ook in een XML-document correct worden weergegeven. Wanneer je sitemap dynamisch wordt gegenereerd, kun je beter een XML-bibliotheek gebruiken dan handmatig tekstfragmenten aan elkaar plakken. Zo voorkom je dat een bijzondere URL het volledige document ongeldig maakt.

Gebruik een consistente tekencodering, bijvoorbeeld UTF-8. Controleer dat vóór de XML-declaratie geen foutmelding, waarschuwing of andere onverwachte uitvoer verschijnt. Een PHP-waarschuwing die in een sitemap terechtkomt, kan het bestand onbruikbaar maken, zelfs als alle afzonderlijke adressen goed zijn. Laat het bestand via een passende XML-content-type-header teruggeven.

Wanneer gebruik je een sitemapindex?

Bij een website met veel adressen kan het overzicht worden verdeeld over meerdere sitemaps. Een sitemapindex verwijst dan naar de afzonderlijke sitemapbestanden in plaats van rechtstreeks naar alle pagina’s. Dat kan ook bij een middelgrote site handig zijn wanneer verschillende onderdelen onafhankelijk worden gepubliceerd, bijvoorbeeld artikelen, producten en categorieën.

Kies een logische verdeling die past bij je beheerproces. Als een webshop honderden producten dagelijks bijwerkt, kun je de productsitemap los onderhouden van een overzicht met vaste dienstenpagina’s. Bij een meertalige website kan een indeling per taal helpen om fouten sneller te lokaliseren. Een verdeling heeft alleen zin wanneer zij het onderhoud overzichtelijker maakt en blijft aansluiten op de werkelijke structuur.

Een sitemapbestand kan maximaal 50.000 URL’s bevatten en mag ongecomprimeerd niet groter zijn dan 50 MB. Houd daar bij grote aantallen rekening mee. Controleer niet alleen het indexbestand zelf, maar ook de onderliggende documenten. Een geldige index met verwijzingen naar onbereikbare of lege sitemaps geeft nog steeds een onvolledig overzicht.

Hoe gebruik je lastmod zonder verkeerde signalen?

De lastmod-waarde beschrijft wanneer een pagina voor het laatst relevant is gewijzigd. Een beheerder kan daarmee inzicht geven in de actualiteit van informatie. De waarde is vooral nuttig wanneer zij overeenkomt met echte inhoudelijke wijzigingen, zoals het actualiseren van een artikel, wijzigen van wezenlijke productinformatie of vervangen van belangrijke links.

Een veelvoorkomende fout is dat iedere URL bij iedere generatie dezelfde datum van vandaag krijgt. Dan verandert het signaal ook wanneer de bijbehorende tekst maandenlang hetzelfde is gebleven. Bewaar bij voorkeur een betrouwbare wijzigingsdatum per pagina in je CMS. Als je niet kunt vaststellen wanneer de inhoud werkelijk is aangepast, laat de optionele waarde weg.

Maak onderscheid tussen de datum waarop het sitemapbestand is opgebouwd en de datum waarop een afzonderlijke pagina is gewijzigd. Een nachtelijke achtergrondtaak kan het XML-bestand opnieuw produceren zonder de artikelen aan te passen. Gebruik die technische uitvoeringsdatum niet automatisch voor alle artikelen. Controleer een steekproef na publicatie en kijk of het bestand de verwachte waarden bevat. Het doel is betrouwbare informatie leveren, niet kunstmatig actualiteit suggereren.

Hoe publiceer en controleer je het bestand?

Plaats het bestand op een stabiel openbaar adres dat je ook later kunt onderhouden. Een gebruikelijke locatie is sitemap.xml op het hoofdniveau van de website. Een sitemapindex kan op dezelfde plek worden aangeboden. De specifieke bestandsnaam is minder belangrijk dan een bereikbare, geldige en consistente uitkomst. Vermeld de juiste sitemap-URL desgewenst in robots.txt zodat crawlers het overzicht kunnen vinden.

Open het adres rechtstreeks in een browser en controleer de statuscode. De server moet geen loginpagina, omleiding naar de homepage of HTML-foutmelding opleveren. Gebruik een XML-validator of sitemapchecker om vast te stellen of het document geldig is. Controleer daarna de adressen zelf; een syntactisch correcte sitemap kan nog steeds verwijzen naar verwijderde of tegenstrijdige pagina’s.

Voeg het overzicht toe aan de webmasteromgeving van zoekmachines waar je toegang toe hebt. Bekijk daar eventuele verwerkingsmeldingen. Houd het bestand automatisch gelijk aan het gepubliceerde aanbod, in plaats van telkens handmatig een nieuwe versie te uploaden. Verwacht niet dat iedere wijziging direct terugkomt in zoekresultaten.

Praktische fouten bij migraties en nieuwe artikelen

Na een domeinverhuizing blijft soms een oude hostnaam in de XML-generator staan. Daardoor wordt de sitemap gevuld met adressen die inmiddels allemaal naar een nieuw domein verwijzen. Pas de bronconfiguratie aan en controleer zowel de sitemapindex als alle afzonderlijke bestanden. Kijk ook naar canonicals en interne links op de nieuwe site.

Bij een wijziging in de URL-structuur kan de CMS-generator de afsluitende slash toevoegen terwijl de webserver deze juist verwijdert. Leg de voorkeur op één plek vast en gebruik die overal. Een ander probleem ontstaat wanneer conceptartikelen al in de sitemap verschijnen maar nog een foutpagina geven. Koppel de selectie aan de werkelijke publicatiestatus.

Verwijder een adres pas uit het overzicht wanneer de wijziging ook op de website zelf is doorgevoerd. De sitemap is niet bedoeld als alternatief voor een redirect of indexeringsinstructie. Controleer bij een grote wijziging bovendien of belangrijke oudere adressen nog naar een relevante bestemming verwijzen. Zo houd je de overgang voor bezoekers én zoekmachines begrijpelijk.

Een periodieke sitemapcontrole organiseren

Maak een momentopname van de sitemap en vergelijk deze met de vorige versie. Een groot verschil in het aantal adressen kan wijzen op een nieuwe publicatie, maar ook op een fout in de databasequery. Controleer onverwachte toevoegingen en verwijderingen voordat je conclusies trekt. Een site die normaal tientallen artikelen telt, hoort bijvoorbeeld niet ineens duizenden verschillende zoekparameteradressen te publiceren.

Test alle adressen bij een kleine website en een representatieve selectie bij grote aantallen. Registreer statuscode, definitieve bestemming, canonical en eventuele uitsluitingsinstructies. Geef technische problemen een duidelijke eigenaar, zodat een geconstateerde afwijking niet alleen in een rapport blijft staan. Bewaar voor wijzigingen een kopie van de vorige generator en test na een aanpassing opnieuw.

Gebruik de sitemapchecker op SEOInformatie.nl om de XML-structuur en opgenomen loc-elementen te bekijken. Controleer daarna belangrijke bestemmingen met de SEO-check. Die combinatie helpt onderscheid te maken tussen een fout in het bestand en een fout op een afzonderlijke pagina. Een goede sitemap is uiteindelijk een onderhouden afspiegeling van je gewenste openbare URL-aanbod.

Direct toepassen

Sitemap-checker

Controleer XML en de opgenomen sitemap- of pagina-URL’s.

Start Sitemap-checker →

Verder lezen in dit onderwerp

Technische SEO: complete handleiding voor je website →

Robots.txt: complete handleiding voor crawlregels →

Canonical URL instellen: dubbele URL’s en voorkeursversies →